ક્યારેક, રસોઈ કરતી વખતે, આપણે ધ્યાન ગુમાવીએ છીએ અને વાસણનો નીચેનો ભાગ બળી જાય છે. પછી શરૂ થાય છે કંટાળાજનક ઘસવાની પ્રક્રિયા જે ક્યારેય સમાપ્ત થતી નથી, અને વાસણ ક્યારેય સંપૂર્ણપણે સાફ થતું નથી. બળેલા વાસણને જોઈને તેને ફેંકી દેવાનું મન થઈ શકે છે – પરંતુ રાહ જુઓ. તમારા રસોડામાં પહેલેથી જ રહેલી કેટલીક વસ્તુઓ આ કાર્યને ખૂબ સરળ બનાવી શકે છે. કોઈ વધારાના પ્રયત્નો નહીં, કોઈ મોંઘા રસાયણો નહીં – ફક્ત યોગ્ય પદ્ધતિ. આ લેખમાં, અમે તમને બળેલા વાસણોને સાફ કરવાની કેટલીક ખરેખર અસરકારક રીતો જણાવીશું.
બેકિંગ સોડા અને વિનેગરનો જાદુ
આ પદ્ધતિ સૌથી લોકપ્રિય અને અસરકારક છે. બેકિંગ સોડા અને વિનેગર – એકસાથે – બળેલા ડાઘને એટલા છૂટા કરે છે કે તે સ્ક્રબ કર્યા વિના જ નીકળી જાય છે.
પદ્ધતિ ખૂબ જ સરળ છે. સૌપ્રથમ, બળેલા વાસણમાં પૂરતું પાણી રેડો કે જેથી સમગ્ર બળી ગયેલી જગ્યા સંપૂર્ણપણે ડૂબી જાય. બે થી ત્રણ ચમચી બેકિંગ સોડા ઉમેરો અને વાસણને ચૂલા પર મૂકો. તેને ત્યાં સુધી ઉકાળો જ્યાં સુધી પાણી પરપોટા ન થવા લાગે. ગરમી બંધ કરો અને અડધો કપ સફેદ સરકો ઉમેરો. તમે જોશો કે મિશ્રણ ફીણ થઈ રહ્યું છે – આ ફીણ અંદરથી બળીને તોડી નાખે છે.
પાંચથી દસ મિનિટ પછી, પાણી કાઢી નાખો અને એક સરળ સ્પોન્જથી હળવા હાથે ઘસો. મોટાભાગની દાઝી ગયેલી જગ્યા ખૂબ જ મહેનત વગર નીકળી જશે. જો થોડી બાકી રહે, તો પ્રક્રિયાને ફરી એક વાર પુનરાવર્તન કરો.
આ પદ્ધતિ સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને નોન-સ્ટીક સિવાયના બધા વાસણો પર કામ કરે છે. નોન-સ્ટીક પર, બેકિંગ સોડાનો હળવો ઉપયોગ કરો અને બિલકુલ ઘસો નહીં.
ઘરે મીઠું અને લીંબુથી સાફ કરો
જો સરકો ઉપલબ્ધ ન હોય, તો મીઠું અને લીંબુ પણ એટલું જ કામ કરે છે. આ પદ્ધતિ ખાસ કરીને તાંબા અને પિત્તળના વાસણો માટે અસરકારક છે, પરંતુ તે સ્ટીલ પર પણ સારી રીતે કામ કરે છે.
બળેલા વાસણમાં થોડું પાણી રેડો અને મુઠ્ઠીભર બરછટ મીઠું ઉમેરો. હવે, લીંબુને બે ભાગમાં કાપીને મીઠા પર ઘસો. લીંબુમાં રહેલું એસિડ અને મીઠાના દાણા એકસાથે કામ કરીને બળેલા પડને તોડી નાખશે.
જો દાઝી ગયેલી જગ્યા ગંભીર હોય, તો વાસણમાં થોડો લીંબુનો રસ નીચોવો અને ઉપર મીઠું છાંટવું. તેને પંદરથી વીસ મિનિટ માટે રહેવા દો. પછી ગરમ પાણીથી ધોઈ લો અને જુઓ – વાસણો ચમકશે.
બીજી ઉપયોગી ટિપ – લીંબુની છાલ ફેંકી દો નહીં. વાસણોને સમાન છાલથી ઘસો; તેમાં રહેલા કુદરતી તેલ વાસણોને ચમકાવવામાં મદદ કરે છે. આ પદ્ધતિ સંપૂર્ણપણે કુદરતી છે, કોઈ રસાયણોનો ઉપયોગ કરતા નથી – તેથી તે રસોઈના વાસણો માટે સંપૂર્ણપણે સલામત છે.
ઘરે બનાવેલા કોલા પીણાનો ઉપાય
તે થોડું વિચિત્ર લાગે છે, પરંતુ પેપ્સી અથવા કોકા-કોલા જેવા કોલા પીણાં વાસણો સાફ કરવા માટે ખરેખર ઉપયોગી છે. તેમાં ફોસ્ફોરિક એસિડ હોય છે, જે કાટ અને બળી ગયેલા વિસ્તારોને ઓગાળી દે છે.
પદ્ધતિ એકદમ સરળ છે. આખી કોલાની બોટલ બળી ગયેલા વાસણમાં રેડો – ફક્ત બળી ગયેલા વિસ્તારને ડૂબાડી દેવા માટે પૂરતી. હવે તેને સ્ટવ પર મૂકો અને તેને દસથી પંદર મિનિટ માટે ધીમા તાપે ગરમ કરો. ગેસ બંધ કરો અને તેને ઠંડુ થવા દો.
જ્યારે વાસણ થોડું ઠંડુ થાય, ત્યારે કોલાને કાઢી નાખો અને સ્પોન્જથી હળવા હાથે સ્ક્રબ કરો. તેને સાફ કરવું કેટલું સરળ છે તે જોઈને તમે આશ્ચર્યચકિત થઈ જશો.
આ પદ્ધતિ ખાસ કરીને કાળી ચા અથવા દૂધ બળી જવાથી થતા ડાઘ માટે સારી રીતે કામ કરે છે. જૂના, કાટવાળા વાસણો પર લગાવીને થોડા સમય માટે રાખવાથી કાટ છૂટો પડી શકે છે.
ડુંગળી ઉકાળીને જાદુઈ સફાઈ
આ રેસીપી ખૂબ જ જૂની અને ખૂબ સસ્તી છે. બળેલા વાસણો સાફ કરવા માટે ડુંગળીનો ઉપયોગ કરવો – તે વિચિત્ર લાગશે, પરંતુ તે કામ કરે છે.
એક વાસણમાં પાણી ભરો અને તેમાં ડુંગળીના બે કે ત્રણ ટુકડા ઉમેરો. તેને ચૂલા પર મૂકો અને તેને વધુ તાપ પર ઉકાળો. એકવાર પાણી ઉકળવા લાગે, પછી ગરમી ઓછી કરો અને તેને પંદરથી વીસ મિનિટ સુધી ઉકળવા દો.
ડુંગળીમાં સલ્ફર હોય છે, જે બળેલા વિસ્તારને ઢીલો કરે છે. આ પ્રક્રિયા પછી, પાણી કાઢી નાખો અને વાસણને સામાન્ય સાબુથી ધોઈ લો. બળેલો વિસ્તાર મોટા પ્રમાણમાં નીકળી જશે.
આ પદ્ધતિ ખાસ કરીને બળેલા ચોખા અથવા દાળ માટે ઉપયોગી છે. બીજો ફાયદો – આ પ્રક્રિયામાં કોઈપણ હાનિકારક રસાયણોનો ઉપયોગ થતો નથી, તેથી વાસણો સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહે છે.
ટૂથપેસ્ટ અને અખબારની જૂની પદ્ધતિ
ટૂથપેસ્ટ નાના દાઝવા અથવા હળવા કાળા ડાઘ માટે ખૂબ અસરકારક છે. આ પદ્ધતિ ખાસ કરીને સ્ટીલના વાસણો માટે યોગ્ય છે.
સફેદ ટૂથપેસ્ટ લો – જેલ નહીં, પરંતુ સાદી સફેદ પેસ્ટ લો. તેને બળેલા વિસ્તારમાં લગાવો અને પાંચ મિનિટ માટે રહેવા દો. પછી જૂના અખબારનો એક બોલ રોલ કરો અને તેને ઘસો. અખબારની રચના હળવા સ્ક્રબર તરીકે કામ કરે છે, અને ટૂથપેસ્ટની હળવી ઘર્ષક ગુણવત્તા ડાઘ દૂર કરે છે.
પછી સાબુથી ધોઈ લો, અને વાસણો ચમકશે.
બીજો ઘરગથ્થુ ઉપાય રાખનો ઉપયોગ છે. પ્રાચીન સમયમાં, વાસણો લાકડાની રાખથી સાફ કરવામાં આવતા હતા. જો તમારી પાસે સ્વચ્છ લાકડાની રાખ હોય, તો તેને પાણીમાં ભેળવીને બળી ગયેલી જગ્યા પર લગાવો અને થોડા સમય પછી તેને ધોઈ નાખો. રાખમાં ક્ષારયુક્ત ગુણધર્મો હોય છે જે બળેલા ડાઘને તોડી નાખે છે. આ પદ્ધતિ માટીના વાસણો માટે પણ ઉત્તમ છે.
વાસણો બળતા અટકાવો – સાવચેતી રાખો
સફાઈની પદ્ધતિઓ જાણવી મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ જો વાસણો બિલકુલ બળી ન જાય તો તે વધુ સારું છે. કેટલીક નાની આદતો બળવાથી બચાવી શકે છે.
રસોઈ બનાવતી વખતે ગરમીનું ધ્યાન રાખો – ખોરાકને વધુ સમય સુધી વધુ તાપ પર રાખવો એ એક સામાન્ય ભૂલ છે. જ્યારે પણ તમે રસોડામાંથી બહાર નીકળો ત્યારે ગરમી ઓછી કરો. ટાઈમર સેટ કરવાની આદત પાડો – આ તમને કંઈક ચૂલા પર રાખવાનું યાદ અપાવશે.
બીજી મહત્વપૂર્ણ બાબત – વાસણમાં હંમેશા પૂરતું પ્રવાહી રાખો. જો દાળ, શાકભાજી અથવા ચોખામાં ખૂબ ઓછું પાણી હોય, તો તે સરળતાથી ચોંટી શકે છે અને બળી શકે છે. થોડું વધારે પાણી રાખવું વધુ સારું છે.
નોન-સ્ટીક વાસણોને ક્યારેય ખાલી અથવા વધુ ગરમી પર ગરમ ન કરો. એકવાર નોન-સ્ટીક કોટિંગ બળી જાય, પછી વાસણ નુકસાન પામે છે અને બળવા લાગે છે.
વાસણ બળ્યા પછી તરત જ – બળેલા ખોરાકને દૂર કરતાની સાથે જ – વાસણમાં ગરમ પાણી અને થોડું ડીશ ધોવાનું પ્રવાહી રેડો અને તેને પંદર મિનિટ માટે પલાળી રાખો. જેટલી વહેલી તકે તમે તેને પલાળી દો છો, તેટલી જ તેને સાફ કરવી સરળ બનશે. સૂકા દાઝી જવાની સારવાર પાછળથી કરવી વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે.